Achter- of zijgevel
Meestal vrij
check het Omgevingsloket
Geluid op de perceelgrens
max. 40 dB(A)
voor nieuwe installaties
Appartement of huur
Toestemming
van VvE of verhuurder
Heb je een vergunning nodig?
Sinds de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 staan de regels voor vergunningvrij bouwen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en in het omgevingsplan van je gemeente. Voor een airco-buitenunit komt het meestal hierop neer:
| Plek van de buitenunit | Vergunning nodig? |
|---|---|
| Achtergevel | Meestal niet |
| Zijgevel die niet grenst aan openbaar gebied | Meestal niet |
| Plat dak van een aanbouw aan de achterkant | Meestal niet |
| Voorgevel of zijgevel aan de straat | Vaak wel, afhankelijk van de gemeente |
| Rijksmonument of gemeentelijk monument | Ja, altijd |
| Beschermd stads- of dorpsgezicht | Vaak wel |
Je gemeente kan in het omgevingsplan eigen regels opnemen, bijvoorbeeld over het uiterlijk van gevels. Doe daarom altijd de gratis vergunningcheck in het Omgevingsloket. Die geeft na een paar vragen aan of je een vergunning of melding nodig hebt.
Geluidsregels voor een buitenunit
Voor installaties die buiten staan, zoals airco-buitenunits en warmtepompen, geldt voor nieuwe plaatsingen een grenswaarde van 40 dB(A) op de perceelgrens: de grens van jouw erf met dat van de buren. Het gaat dus niet om het geluid vlak bij de unit, maar om wat er bij de buren aankomt. Milieu Centraal en je gemeente kunnen je vertellen welke regels in jouw situatie precies gelden.
Fabrikanten geven twee geluidswaarden op, en die worden vaak verward:
- Geluidsvermogen (Lw): hoeveel geluid de unit zelf produceert, onafhankelijk van de afstand. Voor een buitenunit van een single split is dat meestal 55 tot 65 dB(A).
- Geluidsdruk (Lp): wat je op een bepaalde afstand hoort, meestal gemeten op 1 meter. Dat ligt voor dezelfde unit rond 45 tot 55 dB(A).
Voor de perceelgrens reken je met het geluidsvermogen. Het geluid neemt af met 6 dB per verdubbeling van de afstand. Daar staat tegenover dat een muur achter de unit het geluid weerkaatst: tegen één muur komt er 3 dB bij, in een hoek tussen twee muren 6 dB.
Rekenvoorbeeld: haal je de 40 dB(A)?
Een buitenunit met een geluidsvermogen van 60 dB(A) hangt tegen de achtergevel. Voor een unit tegen één muur geldt bij benadering: geluidsdruk = geluidsvermogen − 20 × log(afstand) − 8.
- Perceelgrens op 3 meter: 60 − 9,5 − 8 = 42,5 dB(A), te luid
- Perceelgrens op 5 meter: 60 − 14 − 8 = 38 dB(A), binnen de norm
- Op 5 meter maar in een hoek: 60 − 14 − 5 = 41 dB(A), net te luid
Een paar meter verschil en de keuze tussen een hoek en een vlakke muur maken dus veel uit. Staat de unit te dicht bij de buren, dan helpen een stiller model, een andere plek of een geluidsscherm. Veel buitenunits hebben ook een stille nachtmodus.
VvE, huurwoning en de buren
Appartement met een VvE
De gevel, het dak en vaak ook het balkon zijn gemeenschappelijke delen van het gebouw. Voor een buitenunit en een gat in de gevel heb je daarom bijna altijd toestemming van de VvE nodig. Kijk in de splitsingsakte en het huishoudelijk reglement hoe dat werkt; soms beslist het bestuur, soms de ledenvergadering. Dien een verzoek in met een tekening of foto van de plek, het type unit en het geluidsniveau. Maar één buitenunit toegestaan? Dan is een multi-split airco de oplossing.
Huurwoning
Een airco met buitenunit is een verandering aan de buitenkant van de woning. Daarvoor heb je schriftelijke toestemming van de verhuurder nodig. Maak ook afspraken over wat er gebeurt als je vertrekt: moet de airco weg en het gat worden gedicht, of mag hij blijven?
De buren
Ook als het wettelijk mag, voorkomt een gesprek met de buren veel gedoe. Hang de buitenunit niet onder of naast het slaapkamerraam van de buren, en vertel ze waar de unit komt voordat de installateur gaat boren.
De beste plek voor een buitenunit
- Zo dicht mogelijk bij de binnenunit: korte leidingen zijn goedkoper en efficiënter.
- Vrije luchtstroom: minimaal 30 cm tot de muur aan de achterkant en 1 meter vrij aan de blaaszijde.
- Niet in een dichte hoek of nis: daar weerkaatst het geluid en zuigt de unit zijn eigen uitgeblazen lucht weer aan.
- Op trillingsdempers: zo gaan trillingen niet via de muur het huis in.
- Bereikbaar voor onderhoud, zonder dat daar een steiger voor nodig is.
- Niet in de volle middagzon als je vooral wilt koelen; schaduw verbetert het rendement een beetje.
Een buitenunit op een plat dak of hoog aan de gevel kost meer om te plaatsen. Welke meerkosten daarbij horen, lees je bij wat een airco kost.
Condenswater afvoeren
Bij koelen ontstaat condenswater in de binnenunit; dat loopt via een slang naar buiten of naar een afvoer. Bij verwarmen ontstaat er juist water bij de buitenunit, vooral als die ontdooit. In de winter kan dat bevriezen en een gladde plek op de stoep of het balkon veroorzaken. Laat het water daarom afvoeren naar een regenpijp, putje of grindbak, en niet op de stoep, het balkon van de onderburen of de openbare weg.
Veelgestelde vragen
Heb ik een vergunning nodig voor een airco buitenunit?
Meestal niet. Een buitenunit aan de achtergevel of een zijgevel die niet grenst aan openbaar gebied is in de meeste gemeenten vergunningvrij. Een vergunning kan nodig zijn aan de voorgevel, bij een monument, in een beschermd stads- of dorpsgezicht of als het omgevingsplan van je gemeente iets anders regelt. Doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket om het zeker te weten.
Hoeveel geluid mag een buitenunit maken?
Voor nieuw geplaatste installaties zoals een airco-buitenunit geldt op de perceelgrens met de buren een grenswaarde van 40 dB(A). Hoeveel geluid er op de grens aankomt, hangt af van het geluidsvermogen van de unit, de afstand en de weerkaatsing tegen muren. Vraag je installateur om dit voor jouw situatie na te rekenen.
Mag ik een airco ophangen in een huurwoning?
Alleen met toestemming van de verhuurder. Een buitenunit, een gat in de gevel en leidingen langs de buitenkant zijn veranderingen aan de woning die je niet zonder overleg mag doen. Leg de toestemming schriftelijk vast, inclusief afspraken over wat er gebeurt als je verhuist.
Moet de VvE toestemming geven voor een airco?
Bijna altijd. De gevel en het dak zijn gemeenschappelijke delen van het gebouw. De splitsingsakte en het huishoudelijk reglement bepalen of je toestemming nodig hebt en hoe die wordt gegeven. Veel VvE’s hebben eigen regels over de plek en de kleur van buitenunits en de maximale geluidsbelasting.
Mag een buitenunit op het balkon?
Vaak wel, mits de VvE of verhuurder akkoord is en de unit voldoende ruimte heeft voor de luchtstroom. Plaats hem op trillingsdempers en niet in een dichte hoek, want daar weerkaatst het geluid en komt de warme of koude lucht terug bij de unit.